تاریخ و زبان انگلیسی
صفحات وبلاگ
آرشیو وبلاگ
نویسنده: خشایار دریکزاد - ۱۳٩۱/۱۱/۱٥

در دوران شکوفایى تمدن اسلامى ، که مغرب زمین اندک اندک به مدد کلیسا و علماء دینى ، از خواب پانصد ساله بیدار مى شود از جهات مختلف ، روى بسوى شرق اسلامى دارد و در تمامى رشته هاى علوم از جمله علوم عقلى ، مسیحیت و به تبع آن اروپا، وامدار فلاسفه و اندیشمندان اسلامى است . چون مسیحیت گرفتار فقر کلامى و فلسفى بود و از حضرت عیسى (ع ) و شاگردان و اصحاب ایشان ، در این زمینه مطالب قابل توجهى باقى نمانده بود و اینکه کلیسا بایستى مانند هر آئینى به پرسشهاى اساسى پیروان خود پاسخ مى داد ، به ناچار درصدد برآمد تا ضعف خود را در فلسفه و کلام با وام گرفتن از اندیشمندان اسلامى جبران کند. زیرا در آن زمان دانشمندان بسیارى در شهرهاى بزرگ ممالک اسلامى به بحث و مطالعه بر روى مسایل فلسفى و کلامى مى پرداختند.


دو نحله یا مکتب فلسفى که در اروپا نفوذ زیادى یافت ، یکى مکتب (ابن سینا) و دیگرى مکتب (ابن رشد)  بود که این هر دو، از فلاسفه مسلمان بودند. یکى ایرانى و دیگرى اهل (اندلس ) اسلامى بود. این دو مکتب که حرف اول را در حوزه اندیشه و مباحث فلسفى و حکمت الهى آن دوران مى زدند و دو جریان فکرى و فلسفى رایج در جهان مسیحیت به حساب مى آمدند، از اندیشه ها و آثار این دانشمندان اقتباس شده بودند.
مسیحیان به اندازه اى تحت تاءثیر اندیشمندان مسلمان بودند که اساتید آنان در دانشگاههایى همچون ، آکسفورد و کمبریج هنگام تدریس در چهره و لباس دانشمندان و اساتید اسلامى ظاهر مى شدند و به سبک علماى مسلمان ، عمامه بر سرمى گذاشتند و عبا بر تن مى کردند.
در حالى که لباس عادى آنان ، شامل عبا و عمامه نبوده و پوشیدن آن لباس ‍ امتیازى خاص براى اساتید دانشگاههابوده است و فقط مجاز بوده اند در هنگام تدریس ، آن را بر تن کنند و این سندى بوده است بر صلاحیت عملى آنان .
دانشمندانى همچون (آلبرت کبیر) و (سن توماس آکوئیناس )که از بزرگترین فلاسفه (اسکولاستیک ) مسیحى به شمار مى آیند ، در مقابل دانشمندان مسلمانى چون (ابن سینا) همواره تا آخر عمر احساس خضوع مى کردند و همواره با احترام از او نام مى برده اند و هم چنان که ما او را (شیخ ‌الرئیس ‍ ابوعلى سینا) مى نامیم ، آنها او را (بزرگترین استاد همیشه ، ابن سینا) مى نامیدند و براى سالها، در سر در دانشگاههاى معتبر اروپا همچون (سوربن ) فرانسه و (کمبریچ ) انگلستان ، تصاویر ابن سینا و زکریاى رازى و برخى دیگر از دانشمندان مسلمان ، نقاشى و نصب شده بود.
اولین کتابى که پس از اختراع دستگاه چاپ در اروپا، براى تیمن و تبرک چاپ شد ،کتاب مقدّس و دومین کتاب ، (قانون ) ابن سینا بود .این نشان مى دهد که تمدن اروپا در نیمه دوم قرون وسطى ، تا چه پایه از اسلام و فرهنگ اسلامى متاءثر بوده است . آنان از روى بى اطلاعى و یا خودباختگى تصور مى کنند مسلمین تمدن درخشانى نداشته اند و هرچه بوده است غرب و فرهنگ و تمدن آن بوده است ، بهتر است اندکى به تاریخ مراجعه کنند و اعترافات خود غربیها را در این زمینه مرور کنند تا بدانند که علم و تمدن امروز اروپا، تا چه حدّ وامدار مسلمین و تمدن اسلامى مى باشد.
آثار و کتابهاى ارزشمندى در باب تاثیر فرهنگ اسلام بر اروپا به رشته تحریر درآمده است که یکى از آنها، کتاب (خورشید اللّه بر فراز مغرب زمین ) نوشته خانم (دکتر زیگرید هونکه ) است . دراین کتاب گوشه هائى از حقایق تاریخى در خصوص تاءثیر فرهنگ اسلامى بر فرهنگ عمومى ، دانش ، صنعت ، تجارت و حتى سیاست در اروپا بیان شده است .
نویسنده این کتاب ، به صدها واژه اشاره مى کند که از ممالک مسلمین ، عربى ، ایرانى و هند اسلامى ، به غرب رفته و هم اکنون نیز در ادبیات خود، از آن ها استفاده مى کنند.
به طور مثال ، اروپائیان به افتخار خوارزمى صاحب رساله هاى (الحساب ) و(الجبر) که در واقع پدیدآورنده این دو علم مى باشد، به علم (حساب )، (الگاریتم ) یا (لگاریتم ) مى گویند. در حقیقت علم حساب که منشاء بسیارى ازمحاسبات در علوم ، صنایع و تکنولوژى اروپا است ، ابتکار یک دانشمند مسلمان به نام (خوارزمى ) است . آنان همچنین علم جبر و مقابله را نیز مدیون کتاب (الجبر) خوارزمى هستند و عینا لفظ (Algebra) را براى این علم به کار مى برند.
اروپائیان در رشته هاى دیگر علمى مانند مکانیک ، شیمى ، طب ، نجوم ، ستاره شناسى ، جغرافیا، دریانوردى و ... نیز مدیون مسلمانان هستند. کاشف (الکل ) که در زبان انگلیسى به آن (Alcohol) گفته مى شود،(محمدبن زکریاى رازى ) دانشمند ایرانى است . در پزشکى امروز غرب ، هنوز اسامى برخى بیماریها، عربى است . مانند بیمارى سرماخوردگى که به آن (آنفولانزا) مى گویند که همان (انف العنزه ) یعنى بینى بز است ! کسى که سرما مى خورده و آب ریزش بینى پیدا مى کرده است او را به بز تشبیه مى کرده اند.این کلمه از عربى وارد فرهنگ اروپایى شده و از آنجا به عنوان یک نام مدرن غربى به شرق برگشته است !
هزاران اصطلاح و واژه دیگر شبیه آن ، در ادبیات اروپائى وجود دارد. از جمله (ترافیک ) که همان (ترفیق ) عربى مى باشد ،یا (آدمیرال ) که از (امیر الماء) گرفته شده است ، (کابل ) که از (حبل ) و (مگزین ) که از (مخزن )اقتباس گردیده است . اسامى برخى ادوات موسیقى مثل (گیتار) که از (قیطاره ) گرفته شده یا (بازار) و (کاروان ) که عینا از زبان فارسى اخذ شده اند.
از این موارد بسیار است ، امّا برخى روشنفکران ما که گرفتار سطحى نگرى و خودکم بینى شده اند، اساسا این حقائق را در نمى یابند و هیبت و هیمنه غرب و بیمارى غربزدگى ، آنها را از درک حقائق باز داشته است و لذا ضرورت دارد مراکز تحقیقاتى و پژوهشى ، سهم تمدن اسلامى در پیشرفت بشریت و تاءثیرى که این تمدن بر توسعه علم و تکنولوژى داشته و بدلایل متعدد مخفى مانده است را، مشخص نموده و نتایج آن را به جامعه ارائه کنند.
اروپائیان در انکار و سرپوش گذاشتن بر این افتخارات ، تلاش بسیارى کردند. آنان به معنى واقعى کلمه در امانتى که اسلام در اختیار آنهاقرار داد، خیانت کردند و پاسخ نیکى را به بدى دادند ! بسیارى از کشفیات و اختراعات مسلمانان را به نام خود مصادره کردند. آنان سرمایه هاى بى بدیل تمدن اسلامى در آندلس را وحشیانه تصاحب کرده به تملک خود در آوردند و صاحبان و مالکان حقیقى آنها را نیز هرگز معرفى نکردند. آنچه را که از مسلمین گرفته بودند به قیمتى گزاف به آنان برگرداندند . واژه مبتذلى مانند (آب بینى بز ) را به عنوان (آنفولانزا) تحویل ما دادند و ما نیز به استعمال آن افتخار مى کنیم !؟

خشایار دریکزاد
باسلام به وب من خوش امدید اسم من خشایار دریکزاد دانشجوی رشته مترجمی زبان انگلیسی و عاشق تاریخ و وطنم هستم . (خود رو در اینه نظرات دیگران باید دید پس اینه نظراتتون رو دوست داریم)
نویسندگان وبلاگ:
مطالب اخیر:
کدهای اضافی کاربر :